Bijna de helft van alle Nederlandse werknemers zit dagelijks 6 uur of langer achter een beeldscherm. In jouw kantoorteam is dat hoogstwaarschijnlijk de meerderheid. Wat dat oplevert aan klachten, verzuim en onbenutte productiviteit, is precies wat de TNO Factsheet Beeldschermwerk 2025 in harde cijfers laat zien.
44 procent van je medewerkers werkt dagelijks 6 uur of meer achter een scherm
Dat is geen schatting, dat zijn de uitkomsten van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2024 (NEA), uitgevoerd door TNO en CBS. Van alle werkenden in Nederland geeft 44% aan elke werkdag 6 uur of meer beeldschermwerk te doen. 24% doet zelfs 8 uur of meer. Dat zijn geen uitzonderingen, dat is de norm geworden in kantooromgevingen.
Ter vergelijking: in 2017 deed 18,2% van de werknemers 8 uur of meer beeldschermwerk per dag. In 2024 is dat opgelopen naar 24%. De toename is structureel en houdt direct verband met digitalisering, hybride werken en meer thuiswerkuren.
Langdurig beeldschermwerk veroorzaakt aantoonbare lichamelijke klachten
Van alle medewerkers die 6 uur of meer per dag achter een scherm werken, heeft 45% klachten aan armen, nek of schouders in de afgelopen 12 maanden gehad. Dat is bijna één op twee. Specifiek gaat het om nekklachten (33%), schouderklachten (33%), polsklachten (16%) en arm- of elleboogpijn (13%). Deze klachten staan samen bekend als KANS: klachten aan armen, nek en schouders.
KANS-klachten komen sluipend. Een medewerker meldt zich zelden direct ziek vanwege een stijve nek, maar de klacht stapelt op. TNO berekende dat 13% van alle werkgerelateerde verzuimdagen bij intensieve beeldschermwerkers direct toe te schrijven is aan langdurig computerwerk, en 6% specifiek aan KANS-klachten.
Thuiswerkers zitten het langst, en dat is een probleem
Nederland loopt Europees voorop in hybride werken. Voor de coronapandemie werkte 33% van de werknemers geregeld thuis; in 2024 is dat gestegen naar 42%. Dat heeft directe gevolgen voor zitgedrag. Medewerkers die altijd op locatie werken, zitten gemiddeld 3 uur per dag. Thuiswerkers die 60 tot 80% van hun werktijd thuis werken, zitten gemiddeld 7,1 uur per dag. De fiets naar het werk, de looproute naar de vergaderruimte, de trap naar de kantine. Dat alles valt weg zodra iemand thuiszit.
Een goede thuiswerkstoel en een apart beeldscherm helpen steeds meer werknemers. Toch blijft een gezonde werkhouding en voldoende onderbreking van het zittende werk een aandachtspunt voor de meeste organisaties, ook volgens TNO zelf.
Bijna 40 procent van de medewerkers heeft te weinig aan de maatregelen die hun werkgever neemt
Dit is de meest ongemakkelijke bevinding uit het TNO-onderzoek. Van alle werknemers die 6 uur of meer beeldschermwerk doen, geeft 39% aan dat er arbomaatregelen nodig zijn, maar dat die maatregelen onvoldoende zijn (24%) of dat er helemaal niets is ondernomen (15%). Één op de drie medewerkers werkt dus elke dag met een klachtenrisico dat de organisatie erkent, maar niet oplost.
Voor jou als HR-manager of directeur is dit het moment om te besluiten: wacht je op de eerste ziekmelding, of bouw je nu preventief aan een werkplek die medewerkers gezond houdt?
Wat je als werkgever concreet kunt doen
TNO geeft werkgevers een duidelijke leidraad. De aanbeveling is om beeldschermwerk te beperken tot maximaal 6 uur per dag als dat haalbaar is. Als dat niet lukt, dan worden goede werkomstandigheden nog belangrijker. Dat betekent een instelbare stoel die past bij de lichaamsmaten van de gebruiker, een zit-sta bureau, een smal toetsenbord om de muis dichter bij het lichaam te kunnen gebruiken, en actieve instructie over het instellen van de werkplek.
Meer bewegen en afwisselen in houding hoeft niet ingewikkeld te zijn. Leidinggevenden die zichtbaar pauzes nemen, staand overleggen en rondlopen tijdens telefoongesprekken, normaliseren dat gedrag voor hun team. Gedragsverandering begint bij voorbeeldgedrag, niet bij een A4 aan de muur.
Wat kost één medewerker met KANS-klachten je organisatie?
De directe kosten van één verzuimdag liggen, afhankelijk van functie en sector, al snel tussen de 250 en 400 euro. KANS-klachten leiden zelden tot korte uitval. Een medewerker met langdurige nek- of schouderklachten werkt maanden op halve kracht voordat de eerste ziekmelding volgt. Ondertussen daalt de productiviteit, neemt de werkdruk bij collega’s toe en stijgt het risico op uitval bij de rest van het team.
Onderzoek naar de ROI van ergonomische maatregelen in het MKB laat zien dat elke geïnvesteerde euro in een ergonomische werkplek tot 6 euro oplevert via een lager ziekteverzuim. Dat is geen theoretische berekening. Dat is wat er gebeurt als je KANS-klachten voorkomt in plaats van behandelt.
Herken je dit in jouw organisatie?
Medewerkers melden klachten zelden spontaan. Ze passen hun werkhouding aan, nemen ibuprofen en werken door. Pas als de klacht niet meer te negeren valt, volgt een ziekmelding. Een periodiek werkplekonderzoek maakt de risico’s zichtbaar voordat ze leiden tot verzuim. Niet als verplichting, maar als signaalinstrument voor HR.
Een RI&E die ook beeldschermwerk en thuiswerkplekken meeneemt, geeft je een eerlijk beeld van waar de risico’s zitten en wat je prioriteit heeft. Dat is de basis voor gerichte actie, niet voor een generieke infoflyer.
Wil je weten hoe dit er bij jouw organisatie uitziet? Plan een gratis werkplekgesprek met Max en ontdek waar de kansen liggen.
